Dzień Dziadka to dobry moment, by zwrócić uwagę na zdrowie mężczyzn – szczególnie tych po 50. roku życia. To właśnie oni są najbardziej narażeni na raka prostaty, a jednocześnie najrzadziej korzystają z badań profilaktycznych. Tymczasem współczesna medycyna oferuje skuteczne metody wczesnego wykrywania i leczenia tej choroby – pod warunkiem że pacjenci mają do nich realny dostęp.
Rak prostaty – najczęstszy nowotwór u mężczyzn w Polsce
Rak prostaty jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem u mężczyzn w Polsce. Każdego roku diagnozę słyszy ponad 20 tys. pacjentów, głównie po 50. roku życia. Nowotwór ten charakteryzuje się jedną z najwyższych dynamik wzrostu zachorowalności, szczególnie widoczną w ostatniej dekadzie. Mimo postępu medycyny spadek śmiertelności nie nadąża za tempem rozwoju nowych terapii.
Wczesna diagnoza daje realną szansę na skuteczne leczenie
Eksperci podkreślają, że rak prostaty – wykryty na wczesnym etapie – jest dziś chorobą, z którą można skutecznie walczyć. W początkowym stadium możliwe jest leczenie radykalne, natomiast w chorobie zaawansowanej dostępne są terapie wydłużające życie i poprawiające jego jakość. Problemem pozostaje jednak późna diagnostyka oraz bariery systemowe ograniczające dostęp do nowoczesnego leczenia.
Co warto wiedzieć o raku prostaty
- Kogo dotyczy najczęściej?
Rak prostaty najczęściej diagnozowany jest u mężczyzn po 50. roku życia. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, a także przy obciążeniu rodzinnym. - Czy choroba daje objawy?
We wczesnym stadium rak prostaty bardzo często nie daje żadnych objawów. Dolegliwości ze strony układu moczowego pojawiają się zwykle dopiero w bardziej zaawansowanej chorobie. - Czym jest badanie PSA?
PSA to proste badanie krwi, które pozwala wykryć nieprawidłowości w obrębie gruczołu krokowego. Podwyższony poziom PSA nie zawsze oznacza raka, ale zawsze wymaga dalszej diagnostyki. - Jak często się badać?
Mężczyźni po 50. roku życia powinni regularnie kontrolować poziom PSA – najlepiej w ramach programu „Moje Zdrowie” lub po konsultacji z lekarzem POZ lub urologiem. - Czy rak prostaty jest uleczalny?
Tak – pod warunkiem wczesnego wykrycia. W początkowym stadium możliwe jest leczenie radykalne. Nawet w chorobie zaawansowanej dostępne są terapie, które wydłużają życie i poprawiają jego jakość. - Dlaczego profilaktyka jest tak ważna?
Regularne badania pozwalają wykryć chorobę na etapie, gdy jest ona w pełni lub w dużym stopniu uleczalna. Profilaktyka to najskuteczniejszy sposób na ratowanie życia.
Mężczyźni unikają badań, choroba długo nie daje objawów
Jedną z największych barier w walce z rakiem prostaty jest męska niechęć do badań profilaktycznych. Choroba przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo lub dawać niespecyficzne dolegliwości, które łatwo zbagatelizować. Wielu mężczyzn latami odkłada wykonanie badania PSA czy wizytę u urologa, co skutkuje rozpoznaniem w zaawansowanym stadium.
– „Mój tato zmarł z powodu zbyt późno rozpoznanego raka prostaty. Kiedy choroba onkologiczna wchodzi do domu, zmienia życie całej rodziny” – mówi Beata Borucka, twórczyni Silver TV.
Program „Moje Zdrowie” – prosty krok w stronę profilaktyki
Szansą na wcześniejsze wykrycie choroby jest program „Moje Zdrowie”, realizowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. To bezpłatny bilans zdrowia dla osób ubezpieczonych, dostępny co 5 lat w wieku 20–49 lat oraz co 3 lata po ukończeniu 50. roku życia. Program „Moje Zdrowie” – realna szansa na wczesne wykrycie choroby.
Dla mężczyzn po 50. roku życia szczególnie istotne jest to, że pakiet badań obejmuje oznaczenie poziomu PSA – podstawowego biomarkera raka prostaty. Program zawiera także m.in. morfologię krwi, badanie stężenia glukozy, kreatyniny, lipidogram oraz – w zależności od wieku i czynników ryzyka – badania rozszerzone.
Udział w programie jest prosty: wystarczy wypełnić ankietę zdrowotną (online w Internetowym Koncie Pacjenta lub stacjonarnie w przychodni POZ), wykonać badania i odbyć wizytę podsumowującą u lekarza, zakończoną przygotowaniem indywidualnego planu zdrowotnego.
Jakie są nowoczesne metody leczenia?
Jednym z największych przełomów jest terapia radioligandowa, stosowana u pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty. W wielu krajach Europy jest standardem leczenia, w Polsce dostępna jest jedynie w ramach procedury Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych.
Metoda ta stosowana jest u pacjentów z rozsianą, oporną na kastrację postacią choroby. Badania pokazują, że wydłuża życie, opóźnia progresję choroby i poprawia jakość życia pacjentów.
Profilaktyka jako najważniejszy prezent na Dzień Dziadka
Ogromną rolę w dbaniu o zdrowie mężczyzn odgrywają ich bliscy, i coraz częściej są to także wnuki. „Zabierz dziadka na badania, pomóż mu wypełnić ankietę programu Moje Zdrowie, porozmawiaj z nim o PSA. Profilaktyka to prezent, który naprawdę może uratować życie” – apeluje Anna Kupiecka, prezes Fundacja OnkoCafe.
Dzień Dziadka to dobry moment, aby zacząć rozmowę, która może zmienić przyszłość całej rodziny. Bo w raku prostaty czas ma znaczenie, a medycyna – jeśli tylko damy jej szansę – potrafi dziś naprawdę wiele.
Opracowanie Redakcja DoZdrowia, na podstawie materiału prasowego
