Po raz kolejny nasz portal objął patronatem badanie przeprowadzone przez FoodRentgen. Program FoodRentgen pokazuje, że my – konsumenci możemy realnie wpływać na jakość produktów spożywczych, które trafiają na półki sklepowe. Opublikowany właśnie raport „Prześwietlamy Mąki” udowadnia, że polscy producenci liczą się z opinią konsumentów, choć większość z nich nie jest jeszcze gotowa na przejrzystość.
Celem Raportu jest wyselekcjonowanie najczystszych pod względem zawartości pozostałości pestycydów mąk z grupy pszennych, żytnich, orkiszowych i ziemniaczanych. Raport ma za zadanie wyróżnić na rynku tych producentów, którzy w trosce o zdrowie swoich klientów stosują najlepsze praktyki. Z drugiej strony ma w obiektywny sposób wskazać konsumentom produkty godne polecenia.
Raport, w którym ze zidentyfikowanych przez Program FoodRentgen 110 produktów mącznych dostarczanych przez 28 producentów, ostatecznie 15 trafiło do laboratorium, porusza też wątek ważny w szerszej perspektywie. Autorzy biorą pod lupę nie tylko mąki, ale też same normy bezpieczeństwa stosowania pestycydów.
– Norma stosowania pestycydów w soi pod koniec lat 90-tych ubiegłego wieku wzrosła 200 razy. Norma dla grzybów leśnych jest 500 razy wyższa niż dla grzybów hodowlanych, a Najwyższe Dopuszczalne Poziomy Pozostałości glifosatu w produkcji pszenicy, żyta czy orkiszu są stukrotnie wyższe niż dla prosa, czy gryki. Warto zadać sobie pytanie, skąd biorą się te różnice – mówi Karolina Pruchniewicz, doktorantka Międzynarodowego Prawa Żywnościowego, która na stronach raportu szuka odpowiedzi na to właśnie pytanie.
Raport na życzenie – Konsumentów
Prace nad raportem dotyczącym mąk rozpoczęły się już w maju 2020 r. Po przeszukaniu Internetu i sklepów organizatorzy zidentyfikowali produkty w czterech kategoriach mąk: pszennych, żytnich, orkiszowych i ziemniaczanych. Konsumenci w rankingu przygotowanym przez Program wyselekcjonowali 11 produktów. Dodatkowo organizatorzy wystosowali zaproszenie do producentów mąk z propozycją dobrowolnego dołączenia do badania.
Producenci produktów wyselekcjonowanych przez konsumentów otrzymali też propozycję rozszerzenia badania o dodatkowe pestycydy. – Na naszą propozycję odpowiedziała dosłownie garstka firm gotowa poddać swoje produkty badaniu – mówi Poniatowska-Galicka.
Po zakupie losowo wybranych partii wyselekcjonowanych wcześniej mąk, trafiły one – tak jak przy wcześniejszych raportach – do Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach. W pierwszej kolejności 11 wskazanych przez konsumentów produktów zostało poddanych analizie na obecność pozostałości glifosatu. W drugiej kolejności badane były produkty zgłoszone przez producentów. W sumie zostało przebadanych 15 produktów.
Czysto, ale… nie do końca przejrzyście
Warto przypomnieć, czego tak faktycznie szukaliśmy. Otóż szukaliśmy produktów czystych, dobrych dla konsumentów. I to nam się udało! – podkreśla organizator Marcin Galicki.
W przypadku dwóch produktów badania nie wykazały obecności żadnych (z ponad 500 „skanowanych”) pestycydów, w tym glifosatu. Są to: Podlaskie Mąki Ekologiczne Mąka Żytnia Chlebowa Bio 1kg i Szczepanki Mąka Pszenna Tortowa Typ 450 1kg.
– Warto podkreślić, że: firma Biolife, producent Podlaskich Mąk Ekologicznych zdecydował się na rozszerzenie badania o pestycydy, a firma Młyny Szczepanki, sama zgłosiła swój produkt do kompleksowych badań – dodaje Galicki.
Badania nie wykazały obecności glifosatu także w pozostałych 13 produktach. Czy to znaczy, że wszystkie produkty na rynku są wolne od pozostałości pestycydów, w tym też glifosatu?
– Na pewno nie! Nie dotarły do nas wieści o drastycznych spadkach sprzedaży tych środków, więc przypuszczamy, że produkty z pozostałościami musiały znaleźć jakieś inne ujście w rynek. Nie wiemy niestety jak wygląda sytuacja z pozostałościami pestycydów w produktach, których nie przebadaliśmy. Może więc warto wybierać produkty, o których coś już tam wiemy? – mówi Galicki.
Zdaniem twórców Programu FoodRentgen brak pozostałości glifosatu, może być też oznaką nie tyle stałej tendencji poprawy jakości na rynku, ale efektem zapowiadanych z dużym wyprzedzeniem badań mąk. Lista pretendentów do badania była ogólnie znana, więc producenci mieli pół roku, by się solidnie przygotować.
– Nieoficjalnie wiemy z laboratoriów, że nasza zapowiedź spowodowała lawinę badań wśród produktów mącznych. Cieszy nas, że możemy mieć taki wpływ na rynek. Jednak na trwałość tego efektu pewnie będziemy musieli jeszcze chwilę poczekać – mówi Galicki. – Aczkolwiek już widać pierwsze symptomy: doszły nas słuchy, że duże firmy dystrybucji żywności zaczęły uczulać swoich dostawców na problem pozostałości pestycydów w żywności, a niektóre organizacje branżowe sektora spożywczego ogłosiły, że rozpoczynają walkę o czysty surowiec bez pestycydów.
Dodaje, że zdecydowanie złą wiadomością jest to, że producenci zaledwie pięciu na 110 produktów było gotowych zdecydować się na dodatkowe badania.
Liczymy, że z czasem liczba producentów, gotowych na przejrzystość będzie rosła. Posiadanie czystego produktu z transparentną informacją zaczyna stanowić przewagę konkurencyjną w świecie świadomej konsumpcji – mówią organizatorzy.
Dlatego też Program FoodRentgen, jako zaufana strona trzecia, o dużej rozpoznawalności wśród konsumentów, postanowił wyjść naprzeciw producentom z czystymi produktami. Wytwórcy, których produkty są wolne od pozostałości glifosatu mogą się starać o znak BezGlifosatu od Programu FoodRentgen, nadawany na podstawie szeregu badań laboratoryjnych.
– Coraz liczniejsza grupa konsumentów nie zgadza się na obecność pozostałości glifosatu w ich codziennej diecie. Niestety, informacji o tym herbicydzie totalnym nie znajdziemy na opakowaniu produktów, które kupujemy w sklepach: kasz, płatków, mąk, piw czy też innych. Chcemy to zmienić oznaczając produkty, które są czyste. Będzie to z korzyścią dla konsumentów, jak i dla producentów z produktami bez pozostałości pestycydów – mówią Galiccy.
Nasz portal objął patronatem medialnym badanie a raport FoodRentgen jest do bezpłatnego pobrania ze strony: www.foodrentgen.eu/pl/raport-maki
O Programie FoodRentgen
Programu FoodRentgen działa od 2016 roku. Celem Programu jest dostarczanie wiarygodnej, przejrzystej informacji na temat produktów spożywczych i zawartych w nich zanieczyszczeń. W ten sposób przyczyniamy się do zmniejszania zjawiska asymetrii informacji na rynku, które skutkuje wypieraniem z rynku produktów lepszych przez produkty gorsze. W efekcie tracą na tym zarówno konsumenci, jak i producenci wysokojakościowych produktów, którzy są wypierani z rynku.